مدیریت بر شناور‌های مضر در تنگه هرمز 

دکتر حسن عابدینی، کارشناس ارشد مسائل بین الملل و معاون سیاسی صدا و سیما در یادداشتی نوشت: ایران از تنگه هرمز گرچه در ۴۷ سال کمتر به صورت واقعی وعملی در پاسداری از امنیت ملی استفاده کرده، دراین زمان به سبب تهدید نظامی دشمنان از همه ظرفیت آن برای دفاع مشروع  بهره برداری شده است.

جمهوری اسلامی ایران در قبال آبراه هرمز سه حالت پیش رو دارد که زمان و پیامد هر یک متفاوت است:

۱- رویکرد سلبی

ایران با برخورداری از توان نظامی و اراده سیاسی با در پیش گرفتن رویکرد سلبی اقدام به بستن تنگه هرمز در دوران جنگ تحمیلی سوم کرد. هدف قرار دادن کشتی‌هایی که بدون رعایت ترتیبات مدیریت ایرانی قصد عبور از تنگه را داشتند در این مرحله اجرا شد.

ایران تضمین منافع ملی و امنیت شهروندانش را مانند هر حکومت مسئولیت پذیر و عقلایی دیگر در اولویت قرار می‌دهد. این اقدام طبعا ممکن است هزینه‌هایی بر اقتصاد کشور‌های غربی و متحدان منطقه‌ای همراه با امریکا تحمیل کند.

۲- رویکرد ایجابی

رویکرد ایجابی نه مبتنی بر تهدید دائمی بلکه برمبنای وابستگی متقابل اقنصادی و امنیتی با هدف شکل دادن به " شراکت راهبردی" امنیت انرژی است.

تضمین‌های امنیتی برای آمد و شد کشتی‌ها، توسعه کریدور‌های انرژی و نهاد سازی برای مدیریت بحران با کشور‌های همسایه عربی در این مورد پیشنهاد می‌شود.

شیوه ایجابی گرچه ممکن است هوداران زیادی داشته باشد،  برای دوران صلح مناسب است و بیشتر میان دوستان و رقبا کارایی دارد نه در این زمان که آمریکا از خاک برخی کشور‌های همجوار برای شلیک موشک به خانه، پل، مدرسه، ورزشگاه، بیمارستان و ... ایران استفاده می‌کند.

۳- بازدارندگی

رویکرد بازدارندگی مبتنی بر امکان تهدید نه اجرای دائمی تهدید با استفاده از توان نظامی است. امنیت ملی برای ایران یک خط قرم خدشه ناپذیر است و از هر ابزاری ولو بستن دائمی تنگه هرمز با استفاده از نیروی نظامی برای تامین منافع ملی استفاده می‌کند.

ایران بر این باور است که با کشور‌های حاشیه جنوبی خلیج فارس " هم سرنوشت" است و این را یک راهبرد دائمی می‌داند.

جمهوری اسلامی البته اجازه نمی‌دهد که امریکا با اشغال بخشی از خاک کشور‌های همسایه در قالب پایگاه نظامی، امنیت و منافع ملی کشور را مورد هجوم قرار دهد.

هر کدام از این رویکرد‌ها دارای فرصت، تهدید، منافع و زیان‌هایی دارد. جمهوری اسلامی با بررسی هر یک از گزینه‌های سه گانه، مناسب‌ترین رویکرد به صورت واحد یا ترکیبی از این گزینه‌ها را انتخاب می‌کند.

امریکا در ۱۵۰ روز گذشته همه توان ماشین جنگی صد‌ها میلیون دلاری اش را به کار گرفت که مدیریت تنگه هرمز را از دست ایران خارج کند، اما مقابل چشم جهانیان ناکام ماند.

باند ترامپ با انکه طبق تفاهم نامه، آمد و شد از تنگه هرمز را به توافق ایران با عمان واگذار کرد ولی از هیچ کارشکنی در این زمینه دست برنداشت.

آمریکا حتی کشتی‌ها را به عبور بدون مجوز از تنگه تشویق کرد گرچه با هشدار کلامی یا اصابت موشک‌های نیروی دریایی سپاه مجبوربه عقب نشینی شدند.

خواسته ایران امنیت محور است که شناور‌ها علاوه بر تجاری بودن، اطلاعات در مورد مالکیت و نوع محموله را هم به نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس اعلام کنند.

کریدور موجود در تنگه هرمز از سال ۱۹۶۸ در آب‌های سرزمینی عمان بوده و ایران نیز در این مدت راجع به آن حساسیتی به خرج نداده بود.

جمهوری اسلامی ایران در این مرحله، اما برای جلوگیری از تهدید‌های آمریکا که عملا دنیا هم به چشم دید انتظار دارد که مسیر رفت و بخشی از مسیر برگشت در آب های سرزمینی ایران قرار گیرد تا امکان نظارت بر تردد شناور‌های مضر فراهم شود.

آیت الله سید مجتبی خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی پیشتر در پیامی تصریح کردند: ایران اسلامی با شُکر عملی نعمت اِعمال مدیریت بر تنگه هرمز، منطقه‌ی خلیج فارس را ایمن خواهد کرد و بساط سوء استفاده‌های دشمن متخاصم را از این آبراه برخواهد چید. قواعد حقوقی و اِعمال مدیریت جدید تنگه هرمز، آسایش و پیشرفت را به نفع همه‌ی ملّت‌های منطقه رقم خواهد زد و مواهب اقتصادی آن، دل ملّت را شاد خواهد کرد؛ بِاِذنِ الله وَلَو کَرِهَ الکافرون.